BÖLÜM 8
İÇE DOĞRU LOOP , İÇE DOĞRU ÜÇ LOOP
Akrobasi çalışmalarına başlamak için en uygun olan manevradır. Yeni pilotlar cesaretle bu manevrayı deneyerek işe başlayabilirler. Tek bir loop yapmak çok zor değildir. Ama gökyüzünde hayali bir merkez etrafında üst üste üç loop'u arka arkaya atmak şanstan daha fazla şeyleri gerektirir.
Loop nasıl bir şeydir?
Model manevraya rüzgara karşı düzgün uçuşla başlar. Elevatörü çekerek düzgün ve yuvarlak bir daire çizilir. Loop'un yukarı çıkan ve aşağı inen parçaları yere dik olmalıdırlar. Uçağın hızı loop tamamlanana kadar sabit kalmalıdır. Loop tamamlandığında , uçak loopa başladığı seviyede olmalı ve looptan çıktıktan sonra düz olarak uçuşuna devam etmelidir.
Loop için kumanda sıralaması:
Rüzgar içine doğru tam gazla düzgün olarak uçulur.
1- Yuakarı elavatör uçak loop'un tepesine ulaşana kadar verilir.
2- Tam tepede yukarı elevatör biraz azaltılır.
3- Tekrar yukarı elevatör verilir.
4- Uçak dalışa geçerken gaz kesilir.
5- Yukarı elevatör çemberin tamamlanması ile bırakılır.
6- Tam gaz açılarak düz uçuşla 15-20 metre kadar uçulur.
Tek bir loop için eğitim:
Bu işe girişmeden önce; ileride iyi looplar atabilmek için pratik çalışma yapmayı aklımıza yerleştirmemiz gerklidir.
1- Loop yapabilmek için gerekli kumandaların ne olduğunu ve nerede yapılmaları gerektiğini bilmemiz gereklidir.
2- Uçak size ne yaptığını açıkça gösterecek kadar yakın olmalıdır.
3- Uçak başımızın üzerinde değil açıkta önümüzde olmalıdır. Güneş arkamızda kalmalıdır.
4- İlk çalışmalarda manevranızın geniş olmasına özen gösterin. Bu size düşünmek için zaman sağlayacaktır.
İŞE BAŞLIYORUZ:
ADIM 1: Motorumuz yeterli mi ?
İlk loop çalışmalarında motorunuzun gaz kolu ile fazlaca oynamak gereğini duymayabilirsiniz. Rüzgar içine doğru düz olarak tam gaz uçup tam yukarı elevatör vererek bir loop yaparız. Loop tamamlandığında Düz uçuşa geçerek uçuşa devam edilir.
Eğer motorumuz yeteri kadar güçlü değilse, uçağımızı rüzgara karşı uçarken bir miktar dalışa geçirerek hızlandırmalı ve yeterince hızlandıktan sonra yukarı elevatör ile loopa girilmelidir.
Uçak loop sırasında güçsüz kalıp bir kanat üzerine stall olabilir. Daha güçlü bir motora gereksiniminiz var demektir.
ADIM 2: Uçağınızın loop atabileceğinden emin olduktan sonra daha az elevatör ile loop atama çalışmaları yapılmalıdır. Daha büyük çaplı daireler çizilebilmelidir. Loop'a başlarken uçağınızın düzgün ve seviyeli olmasına dikkat edin. Eğer loop sağa veya sola kaçıyorsa öncelikle loop'a girişinizin düzgün olup olmadığına bakın. Büyük olasılıkla loopa girerken kanatlarınız yere paralel değildir.
ADIM 3: Birinci ve ikinci adımlarda yaptığınız loopları dikkatlice incelerseniz tam olarak bir daire oluşturmadıklarını fark edebilirsiniz. Eğer rüzgar çok şiddetli değilse bu büyük olasılıkla uçağınızın loop'un değişik bölgelerinde değişik hızlarda uçuyor olmasına bağlıdır.Kontrol yüzeyleri farklı hızarda farklı cevaplar oluşturacaktır. Loopun tepe noktasında yukarı elevatörünüzü azaltmayı deneyin . Elevatörü azaltarak tam bir daire elde edebilisiniz. Tam bir daire elde edebilmek için bir kaç noktada elevatör azaltmanız ve gaz kesmeniz gerekli olacaktır. Bu noktaların nereler olduğunu anlamaya çalışmalısınız. Uçuş sahasında değişik yönlerde loop çalışması yapmalısınız. Rüzgar altında uçarken de loop yapabilirsiniz.
ADIM 4: Sabit hız:
Manevra digramında görülen yerlerde gaz kesmek ve gaz vermek gereklidir. Bu uçağın hızının sabit kalması için gereklidir. Gazı açarken ani olmaktan kaçınılmalıdır. Bu motor torku oluşturabilir ve sola doğru bir yatış yaptırarak loop'un son anda düzgünlüğünü bozabilir.
Ayrıca uçağınızın değişik hızlarda loop yapmasını da deneyebilirsiniz. Bazı uçaklar 3/4 veya yarım gazda daha güzel loop yapabilirler.
ADIM 5: Uçuş düzeltmeleri:
Tek bir loop yaptığımız sürece ek bir düzeltme yapmamız gerekmeyebilir. Bir yada iki loop üst üste atmaya başladığımızda bazı uçuş düzletmelerine gereksinim duyacağımızdan emin olabilrsiniz. Özellikle dik tırmanış trim ayarları iyi yapılmamış uçaklarda bu tür düzensiz looplar görülecektir. En zor şey uçağın ne yapacağını kestirebilmek ve öncesinden önlem alabilmeyi öğrenmektir. Bunun için uçağın loop sırasında nerelerde ne gibi düzensizlikler yaptığını anlamaya çalışmalıyız. Bunu iyice anladıktan sonra gerekli aleron veya ruder kumandaları vererek uçağın düzgün looplar çıkarmasını sağlamak gereklidir.
Uçağın loop'un nerelerinde nasıl davrandığını anlamamız için öncelikle uçağın tırmanırken davranışlarına bakalım. düz olarak tırmanıyor mu? İkinci kontrol noktası Uçağın looptan çıkarken en altta olduğu yerdir. Uçağımızın kanatları yere paralel mi? Bu kontrol sırasında uçağımızın düzeltmelere gereksinimi oldu mu? Bunları biliyorsak iki loop arka arkaya yapmayı deneyelim. Aklımızda tuttuğumuz düzeltmeleri gereken noktalarda vererek iki loop'u ark arkaya düzgün olarak yapmaya çalışmalıyız.
İÇ TARAFA ÜÇ LOOP :
Tek tek loop yapmayı iyice kendimize kazandırdıktan sonra neden üç tanesini arka arkaya yapmayı denemeyelim. Gökyüzünde tek bir nokta etrafında 3 loop arka arkaya atmak gerçekten zamanında gereken düzeltmeleri yaparak mümkün olabilir. Uçağın önünden esen rüzgar merkez noktayı arkaya doğru sürükleyecektir. Rüzgar arkadan esiyorsa bu kez öne taşıyacaktır. Yan rüzgarlarda ise bu nokta sağa veya sola doğru kayar. Ruder kumandası ve yukarı elevatör kumandasında yapacağımız düzeltmeler ile merkezdeki kayma önlenebilir.