MODEL MOTORU KARBÜRATÖRLERİ HAKKINDA TEMEL VE PRATİK BİLGİLER

 Bu bölüm, model uçuşuna yeni başlayanlar ve model motorlarını devamlı aynı düzenlikle çalıştıramıyanlara yardımcı olmak maksadı ile hazırlanmıştır. İlk bölümünde,10 cc büyüklüğüne kadar, yakıt pompası, rezonans borusu ve üç iğneli karbüratörleri olmayan spor tipi model motorların ayarı incelenecektir.

Gaz kumandası bağlantısını kontrol ile işe başlayın. Gaz kumanda servonuzun merkezden uzaklık ayarlı bir kolu yoksa temin edin, bunun size karbüratör ayarlarını yaparken büyük yardımı dokunacaktır. Şayet servo atış ayarlı yeni tip bir radyonuz varsa aynı ayarları vericiniz üzerinden elektronik olarak yapabilirsiniz. Kumanda kablosu sökülü olarak, karbüratör kolunu kapalı pozisyona (rölanti) doğru döndürün. Rölanti stop vidasını karbüratör silindiri tamamile kapanıncaya kadar ve ilaveten yarım tur daha döndürün. Daha fazla döndürmeyin çünkü birçok karbüratörde bu iğne aynı zamanda silindiri yuvasında tutar. Bir kontr-somun varsa bunu da sıkıştırın. Kumanda çubuğu karbüratör bağlantısını yapıp tümünün hava alığının tam kapalıdan tam açığa kadar rahat ve sürtünmesiz hareket ettiğini kontrol ettikten sonra servoya bağlayın. Servonun bir uçtan öbür uca kadar karbürarörü tam açıp, tam kapayacak gibi ayar edin. Vericideki rölanti trimi ortada, gaz kolu tam rölantide iken karbüratör hava deliği 0.8 -1.0 mm kadar açık olmalıdır.

         Yakıt sistemini kontrol edin. Karbüratörün yakıt emiş memesi yakıt deposunun üstünden tank yüksekliğinin en az üçtebir en fazla yarısı kadar aşağıda olmalıdır. Yakıt tankı egsoz basıncı ile basınçlı olmalıdır. Bütün yakıt borularını delik, çatlak ve katlanmamış olduklarından emin olmak için kontrol ediniz. Tankın içi de temiz olmalıdır. Yakıt filtreleri de hava sızdırabilir, ayar için sökün.Yeni bir buji takın. Gayemiz ayar esnasında karbüratöre etki edecek diğer faktörleri bertaraf etmektir.

KARBÜRATÖR AYARLARI

1. Motoru çalıştırın, gaz trimini kullanarak rölanti devir ayarını 2 500 - 3 000 devir/dakika ayarına getirin. Bu devirde gaz kolu tam geride, trim orta bir pozisyonda olmalı ve trimi geri hareket ettirerek motoru durdurabilmelisiniz. 

2. Tam gaz verin. Motor geçici bir hızlanma gösterip durursa yüksek devir iğnesini bir tur açıp yeniden çalıştırın. Motor muntazam çalışınca bu iğneyi saat yönünde yavaşça döndürerek motoru azami devirle çalıştırın. İğneyi çok fazla kaparsanız motor durur. İğneyi yarım tur açıp yeniden çalıştırın. Motor çalıştırmayı hep dörttebir veye daha az gaz ile yapın. Bu çalıştırmayı daha kolaylaştırır hem de daha emniyetlidir. Şimdi motorun maksimum devri hakkında bilgi edinmiş oldunuz. Bu devire kadar tekrar ayarlayıp iğneyi az bir devir düşüklüğü hissedene kadar saatin aksi yönünde döndürerek hafif zengin bir yakıt ayarı yaprn. Bu motorunuzun havada depodaki yakıt seviyesinin düşmesinden etkilenip kolayca durmasını önleyecektir.

 3. Şimdi rölanti iğnesinin hassas ayarını yapın. Bunu yaparken emniyet için motoru durdurun. Bu ayar karbüratör cinsine göre değişir. Rölanti iğnesi yakıt girişini ayarlayan karbüratörlerde saat yönünde döndürülünce yakıt girişini kısıtlar ve daha fakir rölanti karışımı sağlar. Rölanti hava girişini ayarlayan karbüratörlerde ise saat yönünde dönüş hava girişini kısıtladığı için daha zengin rölanti karışımı sağlar.     Gaz kolunu geri çekin ve trim ayarını ileri sürün. Motor durursa rölanti karışımını zenginleştirin ve tekrar çalıştırın. Gerekirse bunu ayar tutana kadar tekrarlayın. Motor bir müddet çalışır devri düşer, kaba çalışır ve durursa rölanti yakıt ayarı zengin demektir, rölanti ayarını fakirleştirin. Motor takriben 3000 d/d çalışıyorsa artık rölanti hassas ayarını yapabilirsiniz. Motoru rölantide 30 saniye kadar çalıştırın, aniden tam gaz verin, egzosdan fazlaca yakıt atıp, kötü çalışarak durursa rölanti hala zengin, birdenbire durursa fakir demektir. Uygun ayarları azar, azar (rölanti iğnesini 1/8 tur döndürerek) yapın. Bu iğne ayarı bir kere iyi ayarlandıktan sonra (değişik yakıt karışımı kullanılmadıkca) hemen hemen hiç değişmez. 

4. Şimdi tam gaz iğnesinin son hassas ayarını yapın. Model yatay dururken maksimum devrin biraz altında ayarlayın. Modelin burnunu dikine havaya kaldırın, bu pozisyonda motor tam güçle çalışmalı devir düşüklüğü göstermemelidir. Bu ayarı her günün ilk uçuşunda bir kere yapmak gerekli, atmosfer şartlarının değişmemesi halinde de yeterlidir. Bu ayarları gerekmedikce değiştirmeyin. Uçuş gününün sonunda iğneyi asla kapatmayın. Ayarları olduğu gibi bırakın. Uçuşa tekrar gittiğinizde yakıtı doldurun, motoru hiçbir ayar değişikliği yapmadan çalıştırın, ısınınca tam gaz verip modeli dikine tutarak icabederse tam gaz iğnesinin ince ayarını tekrar yapın.

 Motor çalışmasında problemle karşılaşırsanız ayar iğnelerini döndürmeden önce buji, yakıt borusu ve filtre, yakıtta pislik kontrolu yapın. Motorunuzun ayarları bukadardır. Bunları sıra ile dikkatle yapın, değiştirmeyin ve problemsiz model uçuşunun tadını çıkarın.

ADIM ADIM MOTOR ÇALIŞTIRILMASI METODU

1. Pist kurallarına uygun olarak tedbirlerinizi alıp verici ve alıcınızı açın. Model deposuna yakıt doldurun

2. Gaz kolunu tam açın. Yakıt borusunda yakıtı kontrol edin. Karbüratörü parmağınız ile kapatıp pervaneyi döndürerek yakıtın karbüratöre eriştiğini gözleyin. Pervaneyi iki, hava soğuksa üç dört defa çevirerek motora yakıt emdirin. Parmağınızı karbüratörden kaldırıp parmağınızla pervaneyi birkaç kere daha  çevirin.

3. Gaz kolunu kapatıp trimini sonuna kadar ileri itin. Bu ilk çalıştırma için karbüratör deliğini yeterli açacaktır.

4. Bujiyi 1.5V güç kaynağına bağlayıp pervaneyi sıkıca tutup motoru kompresyondan geçecek gibi döndürün. Bu esnada motorun vurduğunu hissedeceksiniz. Bu durumda ilk veya ikinci darbede motor çalışır. Bunun için kauçuk bir parmaklık veya ucu lastikli bir sopa kullanın (elektrikli starteriniz yoksa). Motor çalışmazsa buji ceryanını kesip yakıt emdirip çalıştırmayı yeniden deneyin.

5. Motor çalışır, devir yükselir ve durursa yüksek devir yakıt ayarı fakir demektir. Yüksek devir iğnesini yarım tur açarak (saatin aksi yönünde döndürerek) yeniden deneyin. Gerkirse aynı işlemi tekrarlayın.

6. Şayet motor çalışır, yavaşlar ve durursa ve egsozdan çok duman çıkarsa yakıt ayarı çok zengin demektir. Yüksek devir iğnesini çeyrek tur kısarak (saat yönünde döndürerek) karışımı fakirleştirip motoru yeniden çalıştırın.

7. Motor çalışınca bir dakika müddetle gazı kısmen açık tutup motorun ısınmasını sağlayın ve ayarlarınızı